Deprem Öncesinde – Anında – Sonrasında Yapılması Gerekenler

Deprem Öncesinde - Anında - Sonrasında Yapılması Gerekenler

Deprem anında yapılması gereken ilk hareket, bulunduğunuz yerde Çök-Kapan-Tutun uygulayarak başınızı ve boynunuzu korumaktır. Sarsıntı devam ederken merdivene, balkona veya bina çıkışına koşulmamalı; asansör kesinlikle kullanılmamalıdır.

Deprem sırasında doğru hareket etmek kadar deprem öncesi hazırlık yapmak ve sarsıntı sonrasında oluşabilecek tehlikelere karşı bilinçli davranmak da önemlidir. Eşyaların sabitlenmesi, aile afet planının hazırlanması, toplanma alanının öğrenilmesi ve binanın teknik güvenliğinin değerlendirilmesi, deprem riskini ortadan kaldırmasa da can ve mal kaybını azaltabilir.

DönemÖncelikli hareketKaçınılması gereken davranış
Deprem öncesiBinayı değerlendirmek, eşyaları sabitlemek ve afet planı hazırlamakHazırlığı yalnızca deprem çantasından ibaret görmek
Deprem anıÇök-Kapan-Tutun ile başı ve boynu korumakMerdivene, balkona veya dışarıya koşmak
Deprem sonrasıGüvenliği kontrol etmek, tahliye olmak ve toplanma alanına gitmekHasarlı binaya eşya almak için yeniden girmek

Deprem Öncesi Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Depreme karşı hazırlık, yalnızca yiyecek ve su bulunan bir çanta hazırlamak değildir. Yaşanılan binanın güvenliği, ev içindeki eşyaların konumu, aile bireylerinin görevleri ve deprem sonrasındaki iletişim yöntemi birlikte planlanmalıdır.

Binanın deprem güvenliği değerlendirilmelidir

Depremden korunmanın en önemli adımlarından biri, içinde yaşanılan yapının mühendislik açısından güvenli olmasıdır. Binanın yalnızca dış görünüşüne veya yaşına bakılarak depreme dayanıklı olup olmadığı kesin biçimde anlaşılamaz.

Şüphe duyulan yapılarda yetkili kuruluşlar ve uzman mühendisler aracılığıyla teknik inceleme yaptırılmalıdır. İncelemede şu konular değerlendirilebilir:

  • Yapının taşıyıcı sistem özellikleri
  • Beton ve donatı durumu
  • Kolon, kiriş ve perde düzeni
  • Zemin özellikleri
  • Temel sistemi
  • Projeye aykırı müdahaleler
  • Kolon veya kirişlerde yapılan değişiklikler
  • Binanın maruz kaldığı önceki hasarlar
  • Korozyon, nem ve malzeme kayıpları
  • Yapının güncel deprem performansı

Binanın eski olması tek başına riskli olduğu, yeni olması da kesinlikle güvenli olduğu anlamına gelmez. Konu hakkında daha ayrıntılı bilgi için betonarme bina ömrü başlıklı içerik incelenebilir.

Yeni yapılacak konutlarda ise arsanın özelliklerini belirleyen zemin etüdü, statik proje, temel seçimi, taşıyıcı sistem düzeni, malzeme kalitesi ve uygulama denetimi birlikte ele alınmalıdır. VillaPiri’nin depreme dayanıklı villa rehberi, güvenli bir yapıda bulunması gereken temel özellikleri ayrıntılı biçimde açıklamaktadır.

Evdeki devrilebilecek eşyalar sabitlenmelidir

Deprem sırasında yaralanmalar yalnızca binanın taşıyıcı sisteminden kaynaklanmaz. Devrilen dolaplar, kırılan camlar, düşen televizyonlar ve hareket eden beyaz eşyalar da ciddi risk oluşturabilir.

Evde yapılabilecek düzenlemeler şunlardır:

  • Gardırop, kitaplık ve vitrinler uygun bağlantılarla duvara sabitlenmelidir.
  • Ağır eşyalar rafların alt bölümlerine yerleştirilmelidir.
  • Dolap kapaklarına açılmayı önleyen kilit veya mandal takılmalıdır.
  • Televizyon ve monitörler sabitlenmelidir.
  • Rafların önüne düşmeyi önleyici bariyer eklenmelidir.
  • Avize, klima ve asma tavan elemanlarının bağlantıları kontrol edilmelidir.
  • Şofben, termosifon, soba ve ısıtıcılar güvenli biçimde sabitlenmelidir.
  • Yanıcı ve kimyasal maddeler kırılmayacak ve devrilmeyecek alanlarda saklanmalıdır.
  • Yataklar pencere, ağır raf, tablo ve yüksek dolapların yanına yerleştirilmemelidir.
  • Koridorlar, bina çıkışı ve yangın merdiveni eşyalardan arındırılmalıdır.
  • Pencere yakınlarında kırıldığında tehlike oluşturabilecek ağır nesneler bulundurulmamalıdır.

Sabitleme işlemlerinde duvarın ve eşyanın niteliğine uygun bağlantı elemanları kullanılmalıdır. Özellikle doğal gaz tesisatı, ısıtıcılar ve ağır cihazlarla ilgili işlemler yetkili kişiler tarafından yapılmalıdır.

Evin güvenli noktaları önceden belirlenmelidir

Deprem başladığında hangi odaya gidileceğini düşünmek için zaman olmayabilir. Bu nedenle evin her bölümünde birkaç adım içerisinde ulaşılabilecek korunaklı noktalar belirlenmelidir.

Güvenli nokta seçerken şu özellikler aranmalıdır:

  • Pencerelerden ve aynalardan uzak olması
  • Devrilebilecek dolapların bulunmaması
  • Üzerine ağır eşya düşme ihtimalinin düşük olması
  • Sağlam bir masa veya koruyucu eşya bulunması
  • Başın ve boynun korunabileceği yeterli alan sunması

Deprem sırasında odalar arasında koşmak doğru değildir. Amaç, bulunulan yerdeki en yakın güvenli noktada Çök-Kapan-Tutun hareketini uygulamaktır.

Aile afet ve acil durum planı hazırlanmalıdır

Aile üyeleri deprem sırasında farklı yerlerde olabilir. Bu nedenle ev, iş yeri ve okul için ayrı ihtimaller düşünülmelidir.

Aile afet planında şu bilgiler yer almalıdır:

  • Evden çıkış için birincil ve alternatif güzergâh
  • Mahalle içindeki buluşma noktası
  • Mahalle dışındaki alternatif buluşma noktası
  • Şehir dışında yaşayan bir irtibat kişisi
  • Aile üyelerinin telefon numaraları
  • Çocukların okuldan kim tarafından alınacağı
  • Yaşlı, engelli veya hareket kısıtlı bireylere kimin yardımcı olacağı
  • Evcil hayvanların nasıl tahliye edileceği
  • Elektrik, su ve doğal gazın nasıl kapatılacağı
  • Afet çantasını kimin alacağı
  • Evde bulunulmadığında uygulanacak iletişim yöntemi

Plan, bütün aile üyelerinin katılımıyla hazırlanmalı ve belirli aralıklarla tatbikat yapılmalıdır. Çocuklar da yaşlarına uygun ve korkuya yol açmayacak bir anlatımla hazırlık sürecine dâhil edilmelidir.

Toplanma alanı ve alternatif yollar öğrenilmelidir

Toplanma alanı, depremden sonra gelişigüzel seçilecek herhangi bir park değildir. Bu alanlar, afet sonrasında insanların güvenli şekilde bir araya gelebilmesi amacıyla belirlenir.

İkamet adresine en yakın alan, e-Devlet üzerindeki Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama hizmetinden öğrenilebilir. Alanın yalnızca adresini bilmek yeterli değildir. Gündüz ve gece kullanılabilecek alternatif ulaşım yolları da önceden incelenmelidir.

Toplanma alanının konumu aile üyeleriyle paylaşılmalı ve internet bağlantısı bulunmadığında da erişilebilecek şekilde telefona kaydedilmelidir.

Deprem çantası hazırlanmalıdır

Afet ve acil durum çantası, deprem sonrasındaki ilk saatlerde ihtiyaç duyulabilecek kişisel malzemeleri içermelidir. Çanta, evin ulaşılması zor bir bölümünde değil; tahliye sırasında güvenli biçimde alınabilecek bir noktada tutulmalıdır.

Deprem çantasında bulunabilecek temel malzemeler şunlardır:

  • İçme suyu
  • Uzun süre bozulmayan gıdalar
  • İlk yardım malzemeleri
  • Düzenli kullanılan ilaçlar
  • Kimlik ve önemli belgelerin kopyaları
  • Bir miktar nakit para
  • El feneri ve yedek pil
  • Pilli radyo
  • Şarj edilmiş taşınabilir batarya
  • Düdük
  • Toz maskesi
  • Mevsime uygun kıyafet
  • Battaniye veya termal örtü
  • Hijyen malzemeleri
  • Islak mendil ve tuvalet kâğıdı
  • Çok amaçlı çakı veya temel el aletleri
  • Kalem ve not defteri
  • Aile iletişim listesi
  • Bebek, yaşlı ve engelli bireylere özel malzemeler
  • Evcil hayvanlar için mama, su ve gerekli belgeler

Çanta, ilk 72 saatte ihtiyaç duyulabilecek temel malzemeler düşünülerek hazırlanmalıdır. Gıda, su, ilaç ve pillerin son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Okul ve iş yerindeki planlar öğrenilmelidir

Deprem öncesi okulda yapılması gerekenler arasında tahliye güzergâhlarının, toplanma alanlarının ve öğretmen yönlendirmelerinin öğrenilmesi bulunur. Çocuklara deprem sırasında okulun afet planına uymaları ve binadan tek başlarına çıkmaya çalışmamaları anlatılmalıdır.

İş yerinde ise şu bilgiler önceden öğrenilmelidir:

  • Acil çıkış yolları
  • Kat ve tahliye sorumluları
  • Yangın söndürücülerin konumu
  • İlk yardım görevlileri
  • Tahliye planı
  • Bina dışındaki toplanma noktası

Deprem Anında Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Deprem anında ilk hedef binayı terk etmek değil, düşme ve çarpma tehlikesine karşı bulunduğunuz yerde korunmaktır. Sarsıntı sırasında Çök-Kapan-Tutun hareketi uygulanmalı; merdivenlere, balkonlara ve çıkışlara koşulmamalıdır.

Çök-Kapan-Tutun nasıl yapılır?

Çök: Sarsıntının sizi düşürmesini önlemek için dizlerinizin üzerine çökün.

Kapan: Başınızı ve ensenizi kollarınızla koruyarak mümkün olduğunca küçük bir hedef hâline gelin. Yakında yastık, kitap veya çanta varsa başınızı korumak için kullanabilirsiniz.

Tutun: Sağlam masanın ayağına veya sabit bir koruyucu noktaya tutunun. Masa hareket ederse onunla birlikte hareket edin.

Bu pozisyon sarsıntı tamamen durana kadar korunmalıdır. Deprem sırasında birkaç odalık mesafeyi geçmeye, merdivene ulaşmaya veya binadan çıkmaya çalışılmamalıdır.

Deprem anında bina içerisindeyseniz

  • Olduğunuz yerde kalın ve dışarı koşmayın.
  • En yakın güvenli noktada Çök-Kapan-Tutun uygulayın.
  • Başınızı ve boynunuzu koruyun.
  • Pencere, cam kapı ve aynalardan uzak durun.
  • Dolap, kitaplık, televizyon ve beyaz eşyalardan uzaklaşın.
  • Mutfaktaysanız ocak, dolap ve kırılabilecek eşyalardan uzak bir noktada korunun.
  • Sarsıntı sürerken gaz veya elektrik vanasına ulaşmaya çalışmayın.
  • Kibrit ve çakmak yakmayın.
  • Elektrik düğmelerine dokunmayın.
  • Asansör kullanmayın.
  • Merdivene veya bina çıkışına koşmayın.
  • Balkona çıkmayın ve pencereden atlamayın.
  • Telefonu acil bir durum bulunmadıkça kullanmayın.

Kapı eşikleri modern binalarda her zaman diğer alanlardan daha dayanıklı değildir. Bu nedenle uzaktaki bir kapıya koşmak yerine yakındaki sağlam masa veya korunaklı noktada kalmak daha güvenlidir.

Depremde masa altına girilir mi?

Yakınınızda sağlam ve düşen cisimlere karşı koruma sağlayabilecek bir masa varsa altına girilebilir. Çök-Kapan-Tutun uygulanmalı ve masanın ayağına tutunulmalıdır.

Cam masa, kolayca devrilebilen hafif sehpa veya üzerinde ağır eşyalar bulunan bir masa güvenli kabul edilmemelidir. Masaya ulaşmak için camların, yüksek dolapların veya devrilebilecek eşyaların yanından koşulmamalıdır.

Sağlam masa yoksa pencerelerden ve devrilebilecek eşyalardan uzak bir iç duvar yakınında çökmek; başı ve boynu kollarla korumak gerekir.

Deprem anında yatak odasında nerede durulmalı?

Deprem başladığında yataktaysanız ve üzerinize düşebilecek ağır bir eşya bulunmuyorsa karanlıkta koşmak yerine bulunduğunuz yerde kalabilir, başınızı ve boynunuzu yastıkla koruyabilirsiniz.

Yatağın pencere, gardırop, büyük ayna veya ağır raf yanında bulunması risk oluşturur. Bu tehlikeler deprem öncesinde yatağın konumu değiştirilerek giderilmelidir.

Tekerlekli sandalye kullanıyorsanız

  • Sandalyenin tekerleklerini kilitleyin.
  • Mümkünse öne doğru eğilin.
  • Başınızı ve boynunuzu kollarınızla, yastıkla veya çantayla koruyun.
  • Pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak kalın.
  • Sarsıntı bitmeden tahliye olmaya çalışmayın.

Hareket desteğine ihtiyaç duyan kişilerin afet planında yardımcı olacak kişiler ve alternatif tahliye yöntemleri önceden belirlenmelidir.

Deprem anında açık alandaysanız

Açık alanda bulunuyorsanız bina girişlerine veya duvar diplerine yaklaşmayın. Binalardan kopan cam, sıva, tabela, baca ve cephe parçaları çevreye düşebilir.

  • Binalardan ve istinat duvarlarından uzaklaşın.
  • Elektrik direkleri ve enerji hatlarından uzak durun.
  • Ağaç, reklam panosu ve sokak aydınlatmalarının yanında beklemeyin.
  • Açık bir alanda çömelerek başınızı koruyun.
  • Kaya düşmesi veya toprak kayması riski bulunan yamaçlardan uzaklaşın.
  • Hasar gören yol, köprü ve altyapı noktalarına yaklaşmayın.

Deprem anında araç kullanıyorsanız

Sürüş sırasında sarsıntı hissedildiğinde ani fren veya kontrolsüz manevra yapılmamalıdır.

  • Hızı kontrollü biçimde azaltın.
  • Köprü, viyadük, tünel, bina, ağaç ve elektrik hattından uzak güvenli bir noktada durun.
  • Yolu acil yardım araçlarına kapatmayın.
  • Güvenli bir yerdeyseniz sarsıntı sona erene kadar araçta kalın.
  • Emniyet kemerini çıkarmayın.
  • Resmî duyuruları takip edin.
  • Hasarlı köprü, rampa ve yollardan geçmeyin.

Araç tehlikeli bir noktadaysa sarsıntı sonrasında çevre kontrol edilerek açık alana geçilmelidir.

Toplu taşıma aracındaysanız

Metro, tren, tramvay veya otobüsteyseniz personelin yönlendirmesine uyun. Hareket hâlindeki araçtan inmeye çalışmayın.

  • Sabit korkuluklara tutunun.
  • Başınızı düşebilecek eşyalardan koruyun.
  • Kapıları zorlamayın.
  • Metro veya tren hattına inmeyin.
  • Elektrik hatlarına yaklaşmayın.
  • Tahliye duyurusu yapılmadan hareket etmeyin.

Deniz kıyısındaysanız

Kıyıda güçlü veya uzun süren bir deprem hissedildiğinde yalnızca bina riskine odaklanılmamalıdır. Sarsıntı sona erdiğinde sahilden, limandan ve dere ağızlarından uzaklaşarak yüksek veya iç kesimlere geçilmelidir.

Denizin olağan dışı biçimde çekilmesi, yükselmesi veya güçlü bir ses gelmesi tsunami işareti olabilir. Sahile giderek denizi gözlemlemeye çalışılmamalı ve resmî “tehlike geçti” açıklaması yapılmadan kıyıya dönülmemelidir.

Deprem Sonrası Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Deprem sonrasındaki ilk dakikalarda artçı sarsıntı, yangın, gaz kaçağı, elektrik tehlikesi, kırılan camlar ve hasarlı yapı parçaları risk oluşturabilir. Bu nedenle hızlı ancak kontrollü hareket edilmelidir.

Sarsıntı durduğunda ilk olarak ne yapılmalı?

Öncelik sırası şu şekilde olmalıdır:

  1. Kendi yaralanma durumunuzu kontrol edin.
  2. Yakınınızdaki kişilerin durumunu kontrol edin.
  3. Yangın, gaz kokusu, elektrik kıvılcımı ve yapısal hasar olup olmadığına bakın.
  4. Ayakları cam ve molozdan koruyacak sağlam bir ayakkabı giyin.
  5. Artçı sarsıntıya karşı hazır olun.
  6. Tahliye yolu güvenliyse merdivenleri kullanarak binadan çıkın.
  7. Afet çantası hemen ulaşılabiliyorsa alın; çantayı aramak için tahliyeyi geciktirmeyin.
  8. Belirlenen toplanma alanına gidin.
  9. Resmî açıklamaları takip edin.

Gaz kokusu veya yangın varsa

Gaz kokusu alınması durumunda:

  • Kibrit, çakmak veya mum yakılmamalıdır.
  • Elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır.
  • Elektrikli cihazlar açılıp kapatılmamalıdır.
  • Telefon bina içerisindeyken kullanılmamalıdır.
  • Güvenli biçimde erişilebiliyorsa gaz vanası kapatılmalıdır.
  • Kapı ve pencereler güvenli biçimde açılabiliyorsa ortam havalandırılmalıdır.
  • Bina hemen terk edilmelidir.
  • Güvenli alandan yetkili birimlere haber verilmelidir.

Küçük bir yangına yalnızca doğru söndürücü mevcutsa, kullanımı biliniyorsa ve güvenli kaçış yolu açıksa müdahale edilmelidir. Büyük veya kontrol edilemeyen yangınlarda tahliye önceliklidir.

Yaralılara nasıl yardım edilmeli?

Önce çevrenin yardım etmek için güvenli olduğundan emin olun. İlk yardım eğitiminiz varsa bilginiz dâhilinde müdahale edin.

  • Hayati tehlike bulunan durumlarda 112’ye haber verin.
  • Ciddi yaralıları yangın, çökme veya başka bir doğrudan tehlike bulunmadıkça hareket ettirmeyin.
  • Bilinçsiz kişilere yiyecek veya içecek vermeyin.
  • Kontrol edilemeyen kanama ve solunum problemi gibi acil durumları görevliye açıkça bildirin.
  • Yaralının konumunu mümkün olduğunca doğru tarif edin.

112 yalnızca gerçek acil durumlarda aranmalıdır. Gereksiz aramalar, yardıma ihtiyacı olan kişilere ulaşılmasını geciktirebilir.

Binadan tahliye nasıl yapılmalı?

Tahliye, sarsıntı durduktan ve çıkış yolu kontrol edildikten sonra yapılmalıdır.

  • Asansör yerine merdiven kullanın.
  • Cam kırıkları ve düşebilecek cephe parçalarına dikkat edin.
  • Koşmayın ve birbirinizi itmeyin.
  • Çocukları elinizden bırakmayın.
  • Engelli, yaşlı ve yardıma ihtiyaç duyan kişilere plan dâhilinde destek olun.
  • Bina girişinin önünde beklemeyin.
  • Acil yardım araçlarının geçişini engellemeyin.
  • Yetkililer izin vermeden binaya geri dönmeyin.

Artçı depremlerde ne yapılmalı?

Artçı sarsıntılar hasar görmüş yapıların durumunu ağırlaştırabilir. Her artçı sırasında ana depremde olduğu gibi Çök-Kapan-Tutun uygulanmalıdır.

Hasarlı binaların çevresinde beklenmemeli; balkon, baca, cam ve dış cephe parçalarının düşebileceği alanlardan uzak durulmalıdır. Artçıların azalması veya belirli bir sürenin geçmesi, binanın güvenli olduğu anlamına gelmez.

Haberleşme nasıl sağlanmalı?

Deprem sonrasında telefon şebekelerinde yoğunluk oluşabilir. Bu nedenle:

  • Acil durum yoksa sesli arama yapılmamalıdır.
  • Kısa mesaj ve internet tabanlı mesajlaşma tercih edilmelidir.
  • Aile grubuna tek ve kısa bir durum mesajı gönderilmelidir.
  • Konum bilgisi paylaşılmalıdır.
  • Şehir dışındaki irtibat kişisi üzerinden haberleşme sağlanmalıdır.
  • Sosyal medyadaki doğrulanmamış bilgilere göre hareket edilmemelidir.
  • Yetkili kurumların açıklamaları takip edilmelidir.

Depremden kaç saat sonra eve girilir?

Depremden sonra eve girmek için geçerli sabit bir saat yoktur. “Üç saat sonra”, “24 saat sonra” veya “artçılar bitince” gibi süreler binanın güvenli olduğunu göstermez.

Binada şu durumlardan biri varsa içeri girilmemelidir:

  • Kolon veya kirişlerde belirgin çatlama ve ezilme
  • Yapıda eğilme veya katlar arasında kayma
  • Merdivenlerde ayrılma
  • Duvarların taşıyıcı sistemden ayrılması
  • Temelde oturma veya ayrışma
  • Kapı ve pencerelerin aniden sıkışması
  • Gaz kokusu veya tesisat hasarı
  • Yapıdan olağan dışı sesler gelmesi
  • Yetkili kurumların tahliye uyarısı vermesi
  • Binanın çevresinde düşme tehlikesi bulunan parçalar olması

Gözle görünür hasar bulunmaması, yapının kesinlikle güvenli olduğu anlamına gelmez. Hasarlı veya güvenliği konusunda şüphe bulunan yapılara ancak yetkili makamların ve teknik uzmanların değerlendirmesi doğrultusunda girilmelidir.

Enkaz altında kalınırsa ne yapılmalı?

Enkaz altında kalan kişi öncelikle durumunu ve hareket kabiliyetini kontrol etmelidir.

  • Kontrolsüz hareket ederek çevredeki molozu oynatmayın.
  • Ağzınızı ve burnunuzu bir bez veya kıyafetle kapatın.
  • Toz kaldıracak hareketlerden kaçının.
  • Enerjinizi koruyun.
  • Telefon çekiyorsa kısa mesajla konum ve durum bilgisi gönderin.
  • Boru, duvar veya zemine belirli aralıklarla vurun.
  • Düdük varsa kullanın.
  • Sürekli bağırmak yerine kurtarma ekibi sesi duyduğunuzda seslenin.
  • Kibrit veya çakmak yakmayın.
  • Ağır parçaları tek başınıza kaldırmaya çalışmayın.
  • Gaz veya su tesisatında tehlike oluşturacak müdahaleler yapmayın.

Çıkış için hayatı riske atacak kontrolsüz hareketlerden kaçınılmalı ve enerji mümkün olduğunca dikkatli kullanılmalıdır.

Deprem Sırasında ve Sonrasında Yapılmaması Gerekenler

Yanlış bilgi veya panikle yapılan bazı hareketler deprem riskini artırabilir.

  • Sarsıntı devam ederken dışarı koşulmamalıdır.
  • Merdivenlere yönelinmemelidir.
  • Asansör kullanılmamalıdır.
  • Balkona çıkılmamalı ve pencereden atlanmamalıdır.
  • Uzak bir güvenli nokta aramak için odalar arasında koşulmamalıdır.
  • Kapı eşiği her durumda güvenli kabul edilmemelidir.
  • Yalnızca “hayat üçgeni” oluşturmak amacıyla ağır eşyalara doğru hareket edilmemelidir.
  • Telefonla uzun görüşmeler yapılmamalıdır.
  • Gaz kokusu varken elektrik düğmesine dokunulmamalıdır.
  • Hasarlı binaya belge veya eşya almak için girilmemelidir.
  • Yetkisiz kişiler enkaz alanına girmemelidir.
  • Acil yardım yolları araçlarla kapatılmamalıdır.
  • Kıyıda deprem sonrasında denizi izlemek için sahile gidilmemelidir.
  • Sosyal medyadaki doğrulanmamış hasar, tsunami veya tahliye duyuruları yayılmamalıdır.
  • Binanın güvenliği yalnızca dışarıdan bakılarak değerlendirilmemelidir.

Depremden korunma yalnızca sarsıntı anındaki davranışlara indirgenmemelidir. Yapı sisteminin betonarme veya çelik olarak adlandırılması da tek başına güvenlik garantisi oluşturmaz. Hem betonarme villa inşaatında hem de hafif çelik villa inşaatında güvenliği belirleyen temel unsurlar; zemin verileri, mühendislik hesabı, bağlantı detayları, malzeme kalitesi ve doğru uygulamadır.

Deprem Hakkında Sık Sorulan Sorular

Deprem anında ilk olarak hangi önlem alınmalıdır?

Deprem anında ilk hareket, güvenli bir noktada Çök-Kapan-Tutun uygulamak ve baş ile boynu korumaktır. Sarsıntı devam ederken binadan çıkmaya, merdivene ulaşmaya veya asansör kullanmaya çalışılmamalıdır.

Deprem anında nerede durulmalıdır?

Pencerelerden, yüksek dolaplardan ve düşebilecek eşyalardan uzak; yakınınızda bulunan sağlam bir masa altında veya korunaklı bir iç bölümde durulmalıdır. Güvenli noktaya ulaşmak için bina içerisinde uzun mesafe hareket edilmemelidir.

Depremde masa altına mı, yanına mı girilir?

Yakında sağlam bir masa varsa altına girerek ayağına tutunmak düşen cisimlere karşı koruma sağlayabilir. Masa uygun değilse camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak bir noktada çökmek, kapanmak ve başı korumak gerekir.

Deprem sırasında kapı eşiğinde durulur mu?

Kapı eşikleri modern yapılarda otomatik olarak daha güçlü değildir. Uzak bir kapı eşiğine koşmak yaralanma riskini artırabilir. En yakın güvenli noktada Çök-Kapan-Tutun uygulanmalıdır.

Deprem anında dışarı çıkılır mı?

Sarsıntı sırasında bina içerisindeyseniz dışarı koşulmamalıdır. Merdiven, bina girişi ve dış cephe çevresi düşen parçalar nedeniyle tehlikeli olabilir. Tahliye, sarsıntı durduktan ve çıkış yolu kontrol edildikten sonra yapılmalıdır.

Deprem anında asansör kullanılır mı?

Hayır. Deprem sırasında ve hemen sonrasında asansör kullanılmamalıdır. Elektrik kesintisi, kabin sıkışması ve asansör sistemindeki hasarlar nedeniyle tahliyede merdiven tercih edilmelidir.

Depremden sonra eve gidilir mi?

Binada hasar, gaz kokusu veya yetkili kurumların tahliye uyarısı varsa eve girilmemelidir. Geçen süre tek başına güvenlik ölçütü değildir. Yapının güvenliği teknik değerlendirme sonucuna göre belirlenmelidir.

Artçı deprem sırasında ne yapılmalıdır?

Artçı deprem sırasında da Çök-Kapan-Tutun uygulanmalıdır. Hasar görmüş binalardan ve düşebilecek yapı parçalarından uzak durulmalı, yetkililer izin vermeden tahliye edilen yapıya dönülmemelidir.

Deprem çantası nerede tutulmalıdır?

Çanta, çıkış güzergâhına yakın fakat düşebilecek eşyaların altında kalmayacak, kolay ulaşılabilir bir yerde tutulmalıdır. Ev dışında iş yeri ve araç için daha küçük ihtiyaç çantaları hazırlanması da yararlı olabilir.

Depremi önlemek için ne yapılabilir?

Depremlerin meydana gelmesi önlenemez. Ancak güvenli yerleşim seçimi, zemin incelemesi, mühendislik hizmeti, yönetmeliğe uygun yapılaşma, eşya sabitleme ve afet planı sayesinde depremin insanlar ve yapılar üzerindeki etkileri azaltılabilir.

Güvenli Yapı Depremden Önce Planlanır

Deprem anında doğru davranış hayat kurtarabilir; ancak kalıcı güvenlik, yapı daha tasarım aşamasındayken başlar. Arsanın zemin özelliklerinin incelenmesi, taşıyıcı sistemin doğru projelendirilmesi, kaliteli malzeme kullanılması ve uygulamaların teknik denetim altında yürütülmesi gerekir.

VillaPiri, farklı yapı sistemlerindeki konut ve villa projelerini arsa analizinden mühendislik çalışmalarına, uygulamadan teslim aşamasına kadar bütüncül biçimde ele alır. Anahtar teslim inşaat sürecinde güvenliğin yalnızca kullanılan malzemeye değil; proje, zemin, işçilik ve denetimin birlikte yönetilmesine bağlı olduğu unutulmamalıdır.

Bilgi Al